„ვინ ამოწმებს სისტემას, როცა სისტემა მასწავლებელს ამოწმებს?“ – როდის არის მაღალი მოთხოვნა სამართლიანი

მანანა ხვედელიძე, მათემატიკოსი, სერტიფიცირებული პედაგოგი, ტრენერი

ახლა კი მთავარ და ურთულეს პრობლემას უნდა შევეხო.

ვინ ამოწმებს სისტემას, როცა სისტემა მასწავლებელს ამოწმებს?

განათლების სისტემაში მიმდინარე ცვლილებები მხოლოდ გამოცდების საკითხი არ არის. ეს არის პროფესიული ნდობის, სამართლიანი ანაზღაურებისა და ქვეყნის განვითარების საკითხი.
როდესაც წამყვანი და მენტორი მასწავლებლების სტატუსის მქონე პირებს დამატებით გამოცდას სთხოვენ, ხოლო მოთხოვნას დანამატის დაკარგვის საფრთხეც ახლავს, ბუნებრივად ჩნდება კითხვა: რა მნიშვნელობა აქვს სახელმწიფოს მიერ ერთხელ მინიჭებულ სტატუსს, თუ მისი ღირებულება მოგვიანებით კვლავ ეჭვქვეშ დგება?

მასწავლებლის ცოდნის შეფასება აუცილებელია. საგნობრივი კომპეტენცია მუდმივ განვითარებას მოითხოვს. თუმცა გამოცდა არ უნდა იქცეს მასწავლებლის პროფესიული ღირებულების ერთადერთ საზომად.

მასწავლებლობა მხოლოდ სწორი პასუხის ცოდნა არ არის. მასწავლებელმა უნდა შეძლოს რთული საკითხის გასაგებად ახსნა, მოსწავლის შეცდომის აღმოჩენა, გაკვეთილის სწორად დაგეგმვა, მოტივაციის შექმნა და უსაფრთხო სასწავლო გარემოს ჩამოყალიბება.

სწორედ ამიტომ განათლების სისტემას სჭირდება არა მხოლოდ გამოცდილი, არამედ ძლიერი მეთოდიკის მქონე პედაგოგი.

დიდი პასუხისმგებლობა და არასაკმარისი ანაზღაურება

მასწავლებელს ძალიან დიდი პასუხისმგებლობა აკისრია.

მის მიერ არასწორად ახსნილი ერთი წესი, ფორმულა ან ენობრივი ნორმა მოსწავლეს წლების განმავლობაში შეიძლება გაჰყვეს. მასწავლებელი ყოველდღიურად მუშაობს არა მხოლოდ ცოდნაზე, არამედ ბავშვის აზროვნებაზე, დამოკიდებულებებზე, პასუხისმგებლობასა და მომავალზე.

ამ პასუხისმგებლობის მიუხედავად, მასწავლებელთა ანაზღაურება ხშირად არ შეესაბამება მათი საქმიანობის მნიშვნელობას.

მაღალი ფასების, ეკონომიკური სირთულეებისა და კორუფციული გარემოს ფონზე, ბევრი მასწავლებლისთვის რთულია ოჯახის რჩენა, მედიკამენტების შეძენა, ექიმთან კონსულტაცია და სხვა აუცილებელი ხარჯების დაფარვა.

ეს მხოლოდ სოციალური პრობლემა არ არის. ეს პირდაპირ გავლენას ახდენს განათლების ხარისხზე.

როდესაც მასწავლებელი იძულებულია დამატებითი სამსახური მოძებნოს, კერძო გაკვეთილები ჩაატაროს ან სხვა სფეროში იმუშაოს, მას ნაკლები დრო და ენერგია რჩება სკოლისთვის.
სახელმწიფოს მთავარი ამოცანა უნდა იყოს ისეთი ანაზღაურების დაწესება, რომელიც მასწავლებელს საშუალებას მისცემს, ღირსეულად იცხოვროს და სრულად დაუთმოს თავი საკუთარ პროფესიას.

მასწავლებლის შრომა გაკვეთილით არ მთავრდება და მასწავლებლის სამუშაო მხოლოდ საკლასო საათებით არ იზომება.

გაკვეთილის დასრულების შემდეგ იწყება მეორე სამუშაო ნაწილი:

• შემდეგი დღის გაკვეთილების დაგეგმვა;
• დავალებების შემოწმება;
• აქტივობების მომზადება;
• ახალი რესურსების შექმნა;
• მოსწავლეთა შედეგების შეფასება;
• ინდივიდუალური საჭიროებების გათვალისწინება;
• მშობლებთან და კოლეგებთან კომუნიკაცია.

ხშირად ეს სამუშაო საღამოსა და ღამის საათებშიც გრძელდება.

ამიტომ მხოლოდ საათობრივი ანაზღაურება ვერ ასახავს მასწავლებლის რეალურ შრომას. მისი ანაზღაურება უნდა ითვალისწინებდეს მოსამზადებელ სამუშაოს, პროფესიულ განვითარებას, რესურსების შექმნასა და პასუხისმგებლობის მასშტაბს.

მასწავლებლის საქმიანობა უნდა ფასდებოდეს მთლიანად და არა მხოლოდ კლასში გატარებული წუთებით.

გამოცდა საჭიროა, მაგრამ სისტემური მხარდაჭერაც აუცილებელია.

ქვეყანას ნამდვილად სჭირდება მაღალკვალიფიციური კადრები. სწორედ ამიტომ გამოცდები, პროფესიული შეფასება და ცოდნის განახლება მნიშვნელოვანია.

მაგრამ მაღალი მოთხოვნა სამართლიანია მხოლოდ მაშინ, როდესაც სახელმწიფოც ქმნის საჭირო პირობებს.

მასწავლებელს უნდა ჰქონდეს:

• ხარისხიანი გადამზადება;
• თანამედროვე რესურსები;
• მეთოდიკური მხარდაჭერა;
• წინასწარ ცნობილი და სტაბილური წესები;
• ღირსეული ანაზღაურება;
• უკვე მოპოვებული სტატუსისა და უფლებების დაცვა.

თუ სისტემა მხოლოდ გამოცდას ატარებს, მაგრამ პროფესიულ მხარდაჭერას და შესაბამის ანაზღაურებას არ უზრუნველყოფს, პასუხისმგებლობას მხოლოდ მასწავლებელზე გადააქვს.
ეს ძლიერი განათლების პოლიტიკა არ არის.

პროფესიული კრიტიკა დამცირებად არ უნდა იქცეს.

გამოცდების შემდეგ ხშირად ისმის დამამცირებელი კომენტარები:
„ეს რა მარტივი იყო“;
„ეს როგორ ვერ ამოხსენი“;
„ჩემი მოსწავლეები უფრო რთულს აკეთებენ“.

ასეთი ფრაზები პროფესიული განხილვა არ არის. ერთი დავალების ვერამოხსნა არ ნიშნავს, რომ ადამიანი ცუდი მასწავლებელია. ისევე როგორც ერთი გამოცდის ჩაბარება ავტომატურად არ ადასტურებს მაღალ პედაგოგიურ ოსტატობას.

შეცდომის მითითება შეიძლება. უკეთესი მეთოდის შეთავაზებაც საჭიროა. მაგრამ კოლეგის დამცირება და სიძულვილის ენა პროფესიულ გარემოს აზიანებს.

მასწავლებელი, რომელიც მოსწავლეს პატივისცემას ასწავლის, თავადაც უნდა სცემდეს პატივს კოლეგას.

რა სჭირდება ქვეყანას?

ქვეყანას სჭირდება ძლიერი მასწავლებელი, რადგან ძლიერი განათლება ყველა სფეროს საფუძველია.

კომპეტენტური ექიმი, პასუხისმგებლიანი მძღოლი, ზუსტი ინჟინერი, კეთილსინდისიერი საჯარო მოხელე და პროფესიონალი მასწავლებელი სკოლიდან იწყება.

ამიტომ განათლების პოლიტიკის მიზანი მხოლოდ გამოცდების ჩატარება არ უნდა იყოს.
სახელმწიფომ უნდა:

1. დააწესოს ღირსეული და მაღალი ანაზღაურება;
2. მასწავლებელს მისცეს პროფესიული განვითარების რეალური შესაძლებლობა;
3. დაიცვას უკვე მოპოვებული სტატუსები და უფლებები;
4. შეაფასოს არა მხოლოდ საგნობრივი ცოდნა, არამედ პედაგოგიური პრაქტიკაც;
5. გაითვალისწინოს მასწავლებლის რეალური სამუშაო დრო და დატვირთვა.

მასწავლებელს უნდა მოეთხოვოს ცოდნა, პასუხისმგებლობა და პროფესიული განვითარება.
მაგრამ სახელმწიფომაც უნდა აიღოს პასუხისმგებლობა: უზრუნველყოს სამართლიანი პოლიტიკა, სტაბილური წესები, პროფესიული მხარდაჭერა და მაღალი ანაზღაურება.
მასწავლებლის შრომა მხოლოდ გაკვეთილის ჩატარება არ არის. ეს არის ყოველდღიური, ხშირად უხილავი სამუშაო, რომელიც სკოლის შემდეგაც გრძელდება.
თუ ქვეყანას სურს ძლიერი განათლება, მასწავლებელი არ უნდა იყოს იძულებული, ოჯახის სარჩენად რამდენიმე ადგილას იმუშაოს.
მისი საქმიანობა უნდა დაფასდეს არა სიტყვებით, არამედ რეალური პირობებითა და ღირსეული ანაზღაურებით.

ძლიერი განათლება იწყება დაფასებული, დაცული და პროფესიულად ძლიერი მასწავლებლით.

ასევე იხილეთ:

განახლებადი ინფორმაცია გამოცდების შესახებ