მოსწავლის ტრადიციული შეფასების ხარვეზები და შეფასება, როგორც სწავლის მხარდამჭერი ინსტრუმენტი

ავტორი: ზურაბ კეკელიძე, მათემატიკის მასწავლებელი, გეგელიძეების საჯარო სკოლა

უკუკავშირზე დაფუძნებული მიდგომა მათემატიკის შემაჯამებელ სამუშაოებში – ტვ სკოლის გამოცდილება

სპეციალურად EDU.ARIS.GE-ს მკითხველისათვის:

მათემატიკაში შემაჯამებელი სამუშაო ხშირად აღიქმება როგორც საბოლოო ეტაპი – იწერება ქულა და პროცესი ამით სრულდება. თუმცა, უმეტეს შემთხვევაში, მოსწავლეს არ აქვს ინფორმაცია, სად დაუშვა შეცდომა და რატომ. სწორედ ამ პრობლემამ განაპირობა იმ მიდგომის დანერგვა, რომელსაც მე-8 კლასში ტვ სკოლის პლატფორმის გამოყენებით ვახორციელებ.
„შეფასება არ არის მხოლოდ შედეგი – ის სწავლის მხარდამჭერი ინსტრუმენტია“.

ტრადიციული შეფასების ხარვეზები

ტრადიციული შეფასება უმეტესად ორიენტირებულია საბოლოო ქულაზე. ასეთ პირობებში:

• მოსწავლე ვერ იგებს შეცდომის მიზეზს;
• ამოხსნის პროცესი და სტრატეგია ყურადღების მიღმა რჩება;
• შეცდომები მხოლოდ ფიქსირდება, მაგრამ არ ხდება მათი გაანალიზება.

შედეგად, შეფასება ხშირად ვერ ასრულებს თავის მთავარ ფუნქციას – ვერ უზრუნველყოფს სწავლის გაგრძელებისა და გაუმჯობესების მიმართულებას.

მცირერიცხოვან კლასში ეს ხარვეზი შედარებით მარტივად აღმოსაფხვრელია. ინდივიდუალური ყურადღება და მასწავლებელსა და მოსწავლეს შორის სწრაფი კომუნიკაცია ქმნის ეფექტურ სასწავლო გარემოს.

ტვ სკოლა – ციფრული შეფასების ინსტრუმენტი

ტვ სკოლა (tvschool.ge) წარმოადგენს ქართულ საგანმანათლებლო ონლაინ პლატფორმას, რომელიც მასწავლებელს აძლევს საშუალებას:

• შექმნას და გააზიაროს ტესტები;
• ავტომატურად მიიღოს შეფასება და უკუკავშირი;
• მოსწავლეს მისცეს ტესტის განმეორების შესაძლებლობა;
• რეალურ დროში აკონტროლოს თითოეული მოსწავლის პროგრესი.

პლატფორმის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფუნქციაა ის, რომ ყოველ მცდარ პასუხს ახლავს განმარტება – სისტემა მიუთითებს, სად და რატომ დაუშვა მოსწავლემ შეცდომა. ეს მიდგომა შეფასებას აქცევს არა მხოლოდ შედეგის ფიქსირებად, არამედ სწავლის პროცესის მნიშვნელოვან ნაწილად.

პრაქტიკა კლასში – ლოგიკური დებულებები

მე-8 კლასში ლოგიკური დებულებების თემის შემაჯამებელი სამუშაო განხორციელდა შემდეგი მოდელით:

1. მოსწავლეები ასრულებენ ტვ სკოლის ტესტს;
2. თითოეულ მცდარ პასუხს ახლავს წინასწარ მომზადებული განმარტება (შაბლონური უკუკავშირი);
3. მოსწავლე ეცნობა საკუთარ შეცდომებს და მათ მიზეზებს;
4. ეძლევა ტესტის განმეორების შესაძლებლობა.

უკუკავშირი მოიცავდა ისეთ ტიპურ შეცდომებს, როგორიცაა:

• „ყველა“ და „ზოგიერთის“ არასწორი დაპირისპირება;
• ზოგადი და კერძო შემთხვევების არევა;
• ჭეშმარიტი დებულების საწინააღმდეგოს არასწორი ფორმულირება.

შედეგად, განმეორებით ტესტირებაში მოსწავლეებმა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესეს შედეგები.

„შეცდომა არ არის სასჯელი – ის სწავლის შესაძლებლობაა“.

შედეგები – რა შეიცვალა?

პრაქტიკის განხორციელების შედეგად გამოიკვეთა მნიშვნელოვანი ცვლილებები:

1. შეცდომების გააზრება – მოსწავლეები უკეთ ხვდებიან, რას ნიშნავს მათი შეცდომა;
2. შედეგების გაუმჯობესება – განმეორებითი ტესტირება ზრდის აკადემიურ შედეგებს;
3. მოტივაციის ზრდა – მოსწავლეები უფრო აქტიურად ერთვებიან პროცესში;
4. ინდივიდუალური პროგრესის კონტროლი – მასწავლებელი უკეთ ხედავს თითოეული მოსწავლის საჭიროებებს.

მცირერიცხოვანი კლასი ამ პროცესში მნიშვნელოვან უპირატესობას წარმოადგენს, რადგან შესაძლებელია თითოეულ მოსწავლეზე დეტალური დაკვირვება და ინდივიდუალური მხარდაჭერა.

რეკომენდაციები პრაქტიკოს მასწავლებლებს

გამოცდილებაზე დაყრდნობით, შესაძლებელია რამდენიმე პრაქტიკული ნაბიჯის გამოკვეთა:

• შემაჯამებელი ტესტების შექმნა ტვ სკოლაში;
• თითოეულ შეცდომაზე განმარტების დამატება;
• ტესტის განმეორების შესაძლებლობის სისტემატიზაცია;
• პირველი და განმეორებითი ტესტის შედეგების შედარება;
• ინდივიდუალური უკუკავშირის მიწოდება კრიტიკულ საკითხებზე.

სკოლის დონეზე მნიშვნელოვანია:

• ტვ სკოლის ინტეგრირება სასწავლო პროცესში;
• მასწავლებლებისთვის შესაბამისი ტრენინგების ორგანიზება;
• განმავითარებელი შეფასების კულტურის გაძლიერება.

დასკვნა

შეფასება, რომელიც მხოლოდ ქულის დაფიქსირებას ემსახურება, ვერ უზრუნველყოფს სწავლების ეფექტიანობას. შეფასება, რომელიც ეფუძნება უკუკავშირს, განმეორებასა და გააზრებას, რეალურად უწყობს ხელს მოსწავლის განვითარებას.

ტვ სკოლა ამ პროცესის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია, ხოლო მცირერიცხოვანი კლასი – მისი ეფექტიანი განხორციელების საუკეთესო გარემო.

ასევე იხილეთ:

როგორ და რა ნივთებით ვითამაშოთ მათემატიკის გაკვეთილზე – თამაშით სწავლების უპირატესობები დაწყებით საფეხურზე